Müfredatın arkasındaki yöntem.

Giriş

Yabancı dil olarak İngilizce öğretiminin görünümü son beş yıl kadar içinde büyük ölçüde değişti ve Smrt English, öğrencilerin öğrenme biçimindeki bu heyecan verici değişimin ön saflarında yer alıyor.

Bu belge, Smrt müfredatının kuramsal temellerini açık bir şekilde ortaya koymakta; sınıf içi öğretimin unsurlarını ve geleneksel öğretmen-öğrenci öğretimini teknolojiyle harmanlanmış bir sınıf içi öğrenme biçimiyle birleştirmenin gerekçesini ele almaktadır.

Tanım

CCEL’de hâlihazırda uygulanan Smrt müfredatı şu seviyelerden oluşur:

• ENG 110 (Başlangıç düzeyine, CEFR A1’e karşılık gelir (aşağıdaki eke bakınız))
• ENG 115 (Alt orta düzey, A2)
• ENG 120 (Orta düzey, B1)
• ENG 125 (Üst orta düzey, B2)
• ENG 130 (İleri düzey, C1)
• ENG 140 (Akademik amaçlı İngilizce (EAP), B2-C1)
• ENG 145 (Akademik amaçlı İngilizce (EAP), C1+)

Her seviyenin içeriği müfredat boyunca tutarlıdır; böylece öğrenciler bir seviyeden diğerine kesintisiz geçer. İçerik örnekleri şunlardır:

• Medya: TED konuşmaları, YouTube video klipleri, farklı kaynaklardan haber klipleri, çeşitli aksanları içeren ses kayıtları
• Ünite yapısı: hedefe yönelik alıştırmalarla dil bilgisi, konuşma, okuma, yazma, kelime bilgisi, medya
• Görevler: boşluk doldurma (cloze) alıştırmaları, cümle dönüştürme, kelime dağarcığını genişletme, dinlediğini anlama, not alma, tartışmalar, problem çözme görevleri
• Sınıf içi uygulama: öğretmen-öğrenci etkileşimi, öğrenci-öğrenci etkileşimi, bireysel çalışma, eşli çalışma, küçük gruplar, akran düzeltmesi

Gerekçe

Smrt müfredatının mümkün kıldığı öğrenme ve öğretme yaklaşımı, dil öğrenimine sosyokültürel yaklaşımdan türetilen ilkelerin birçoğuna dayanır: öğretim sürecinde bağlamın, etkileşimin ve diyaloğun önemini kabul etmek, öğrenmeye aşamalı destek (scaffolding) sağlamak ve dil ile kültür arasında aracılık yapmak bunlar arasındadır. Temel ilkelerden biri, “dil ve kültür öğreniminin, toplumsal olarak oluşan bilgi ve becerilerin bireysel yeteneklere dönüştüğü, temelde iş birlikçi bir süreç olarak görülmesidir” (Hall 2012, p.48). Bu bakış açısını sınıf içi uygulamaya taşımak, yaygın olarak iletişimsel dil öğretimi (Communicative Language Teaching, CLT) diye bilinen öğretim yaklaşımını ortaya çıkarır (Savignon 1991). Bu yaklaşım, dil öğrenimini dilsel yapıların edinildiği mekanik bir süreç olarak ele alan bilişsel yaklaşımlara bir tepki olarak gelişmiştir. Odak, tekrar ve yerine koyma alıştırmalarından uzaklaşarak öğrencilerin gündelik durumlarıyla ilgili anlamlı sözceler üretebilmesi gerektiği fikrine kaymıştır. Amaç, öğrencilerin ayrık dil bilgisi bilgisini ölçen testlerde yüksek puan almasından çok anlam üretebilmelerini sağlamaktır (Savignon 1991).

Bu yaklaşımın Smrt müfredatıyla ilgili önemli unsurlarından ikisi, iş birlikçi öğrenme ve müfredatın öğrencilerin ihtiyaçlarına duyarlı olmasıdır.

İş birlikçi öğrenme

Smrt müfredatı, hedef dili gerçek ve anlamlı bir şekilde kullanmanın bir yolu olarak öğrencileri birlikte (eşli ve/veya küçük gruplar halinde) çalışmaya teşvik edecek şekilde tasarlandı. Bu, her seviyenin her ünitesinde görülebilir: örneğin öğrenciler önce hedef dil bilgisi yapısının doğru kullanımına odaklanan pratik etkinliklerinde birlikte çalışır, ardından müfredatın sunduğu durumlara dayanan üretim etkinliklerine geçer. Bu etkinlikler sırasında öğretmenin rolü çoğu zaman yönlendirici ve/veya kaynak kişi rolüdür (Harmer 2007) ve amaç, öğrenmeye başarılı bir şekilde aşamalı destek sağlamaktır. Sınıf içinde aşamalı destek, öğretmenin öğrenciye yakınsal gelişim alanı içinde (Vygotsky 1994) rehberlik ettiği ve destek olduğu süreçtir; böylece öğrenci rehberlik olmadan edinemeyeceği becerilerde ustalaşır. Burada aşamalı destek; basitleştirme, yönlendirme, görev açısından kritik özellikleri işaretleme, hayal kırıklığını kontrol altında tutma ve model olma sürecidir (Wood et al. 1976). Bu, öğrencilerin CLT kuramının merkezinde yer alan öğrenen özerkliğini geliştirmesini sağlar.

Aşamalı destek hem ders tasarımı ve öğrenme materyalleri düzeyinde müfredata yerleştirilebilir hem de öğrencilerin o anki ihtiyaçlarına göre öğretmen tarafından sınıfta sağlanabilir; ikisinin de yapılması gerekir. Böylece makro düzeyde aşamalı destek ile mikro düzeyde aşamalı destek arasında bir ayrım yapılabilir: bu, öğretmenin farklı öğrenci ihtiyaçlarını gözeten “görevleri planlama, seçme ve sıralama” becerisi ile “öğretilebilir an”dan, yani sınıftaki anlık durumdan yararlanma becerisi arasındaki ayrımdır (Hammond and Gibbons 2005, pp. 10-11). Smrt müfredatı bunu yapma olanağı sunar.

Öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen katılımı, ortak belgeler üzerinde sözlü ve yazılı iş birliğiyle mümkün olur. Örneğin öğrenciler, sınıfta veya sınıf dışında bireysel çalışma olarak, Google Dokümanlar üzerinden birbirlerinin yazılı çalışmalarını akran düzeltmesiyle düzenleyebilir. Her ünitede materyal doğrusal olmayan bir şekilde düzenlenmiştir; bu da öğretmenlerin öğrencilerin ihtiyaçlarını en iyi karşılayan dersleri seçip planlamasına olanak tanır ve öğrencilere sınıf dışında ilgi duydukları alanlarda çalışma fırsatı verir. Böylece daha fazla öğrenen özerkliği sayesinde öğrenme motivasyonu artar.

Öğretmenin rolü, öğrencilerin bilgi ve becerileri içselleştirebildiği kültür ve dil aracılığı sürecini mümkün kılmaktır: “bu süreç, öğretmenlerinin onları ... eğitsel söyleme dahil etmesiyle öğrencilerin bilişsel ve dilsel toplumsallaşmasını içerir” (Hammond and Gibbons 2005, p.8). Aracılık, teknolojiler gibi araçlar veya aracı nesneler yoluyla da sağlanır (Motteram and Sharma 2009).

Öğrencinin ihtiyaçlarına duyarlılık: dijital okuryazarlık

Dil kullanımı ile teknoloji kullanımı giderek birbirinden ayrılmaz hale geliyor; bu nedenle dil öğretmenlerinin öğrencilerinde dijital okuryazarlık becerileri geliştirmesi gerekiyor. İngilizce öğreniminde motive edici etken, gelecekteki akademik ve mesleki kariyerlerde ve sosyal amaçlarla web tabanlı dijital araçları kullanma isteği ve gerekliliğidir. Böylece teknolojinin sınıfta olağanlaşması, öğrencilerin yaşamındaki olağanlaşmayı yansıtır. Teknoloji, sınıf duvarlarının dışındaki gerçek dünyayla bir bağlantı kurar ve dil kullanımını bağlama oturtur (Motteram and Sharma 2009). Smrt müfredatı, sınıfta öğretmenle yüz yüze etkileşimi online içerikle birleştiren bir karma öğrenme (harmanlanmış öğrenme) yöntemini somutlaştırır; böylece teknoloji hem görevlere dahil edilir hem de sınıfın içine yerleşir. Dijital araçlar, dil ve kültür aracılığını destekler.

Smrt müfredatı son derece esnektir ve öğrencilerin sınıf ortamında kendi hızlarında çalışmasına olanak tanır. Öğretmenler sınıftaki durumu izleyebilir ve tüm öğrencilerin öğrenme deneyimini en üst düzeye çıkarmak için hızı anında ayarlayabilir. Bu, örneğin bir yazma ödevi için ek etkinlikler veya araştırma fırsatları sunmak ya da daha hızlı öğrencilerin öğretmenin blogu aracılığıyla daha ince dil bilgisi konularına erişmesine izin vermek şeklinde olabilir. Bu, öğrencilerin yetkinliklerini daha derin bir düzeye taşımasını sağlar. Yüz yüze ve online materyalin birleşimi, öğretmene öğrencilerin ihtiyaçlarına en uygun ortamı kullanma ve sunumu etkinliğe uydurma olanağı verir (Motteram and Sharma 2009). Ders saati akıcılığı geliştirmek ve dil bilgisi gibi “bulanık” alanların öğretmen tarafından açıklanması için kullanılabilirken öğrencinin bireysel çalışması, net bir evet/hayır cevabı verebilen etkileşimli bir web sitesi aracılığıyla kelime edinimi gibi “net” alanlara ve ders öncesi okuma etkinliklerine yoğunlaşabilir. Bu, eksiksiz bir öğrenme ortamı sağlamada hem öğrenciler hem de öğretmenler için paha biçilmez bir yardımdır.

Özgün bağlam

Smrt müfredatı dili anlamlı bir şekilde bağlama oturtur: internetten istendiği anda erişilebilen dinleme etkinliklerinden haber kaynakları gibi canlı web sitelerindeki güncel okuma materyallerine kadar çok büyük miktarda gerçek yaşam girdisi sunar. Öğrenciler bağlantılı bir ortamda yaşar ve aynı kaynakları kullanarak öğrenmek, gündelik yaşamlarıyla doğrudan ve anlamlı bir bağ kurar. Smrt müfredatı, İngilizcenin konuşulmadığı ülkelerdeki öğrenciler için web tabanlı materyallere erişime aracılık eder; uygun materyalin özenli seçimini öğrenmeyi mümkün kılan ilgili görev ve etkinliklerle birleştirerek öğrencilerin bu materyallerle karşılaşmasına aşamalı destek sağlar. Teknolojinin sunduğu olanaklar, iş birlikçi ve iletişimsel bir müfredat deneyimini kolaylaştırır.

Yeterliği geliştirmek

Smrt müfredatı ileriye dönük ve ilerleme odaklıdır. Krashen’in Girdi Hipotezi (i+1) (Krashen 1982), öğrencileri iletişimsel yeterliklerini geliştirmek için kendilerini ve başkalarını sürekli zorlamaya teşvik eder; Smrt müfredatı bunu güvenli bir ekip ortamında destekler. Müfredat, öğrencilerin yeterliğini seviye seviye geliştirir ve öğrencileri dili somut amaçlarla kullanmaktan (ENG 110 seviyesinde alışkanlıkları ve rutinleri anlatmak gibi) soyut fikir ve kavramları düşünmeye ve ifade etmeye (ENG 130 seviyesinde nedenler hakkında tahmin yürütmek ve varsayımda bulunmak gibi) taşır. (Örnek dil işlevlerinin tam listesi için eke bakınız.) Sistem hem haftalık hem de aylık sınavları içerir. Haftalık sınavlar biçimlendirici değerlendirme niteliğindedir ve öğrencilerin o haftanın dil bilgisini, kelime bilgisini ve dil işlevlerini ne kadar anladığını ölçmek için özel olarak hazırlanır. Bu sınavlar öğrencilere ve öğretmenlere neyin anlaşılıp içselleştirildiği ve neyin anlaşılmadığı konusunda açık geri bildirim sağlar. Bu da öğretmenlerin o haftanın derslerinde yeniden ele alınması gereken konulara odaklanmasını sağlar. Aylık sınavlar özetleyici değerlendirme niteliğindedir; öğrencinin bireysel seviyesini doğru bir şekilde değerlendirerek farklı bir sınıf seviyesine geçip geçmemesi gerektiğini belirlemeye yardımcı olur ve (bazı kamu kurumlarının istediği şekilde) aylık raporlar için de kullanılabilir. Sınavlar, özellikle üst seviyelerdeki öğrencilere, uluslararası alanda tanınan dil sınavlarında karşılaşabilecekleri soru türleriyle ilgili deneyim kazandırır. Bununla birlikte değerlendirme, yazılı ve sözlü anlatımın niteliksel değerlendirmesini de içerir ve böylece ilerlemenin bütüncül bir değerlendirmesini sağlar.

Yeterlikler

İletişimsel yeterlikleri gözetmek, bir müfredata nelerin dahil edileceğine ilişkin kararlar için ilkeli bir temel oluşturur (Hall 2012, p.117). İletişimsel dil yeterliğini geliştirmek, Smrt müfredatının ve öğrencinin ilerlemesinin temelidir. Bu yeterlik dört boyuta ayrılabilir: dilsel, metinsel, sosyokültürel ve işlevsel. Ayrıca stratejik yeterlik, “diğer tüm dil yeterliği bileşenlerinin dil kullanımının belirli bağlamına ve durumuna uyarlanmasını ve uygulanmasını yöneten” kapsayıcı bir yeterlik olarak kabul edilir (Pawlikowska - Smith 2002, p.6).

Dilsel yeterlik

Dilsel yeterlik; sözcüksel, sesbilgisel ve sözdizimsel bilgi ve becerileri, başka bir deyişle sözce oluşturma ve üretme, kelimeleri ve kuralları bilme ile ilgili unsurları kapsar. Bunlar, öğrenciler öğrenimlerinde ilerledikçe hayati önem taşır ve Smrt müfredatı özellikle bunu hedefler. Kelime dağarcığı geliştirme etkinlikleri, dil bilgisi yapısı alıştırmaları, cümle dönüştürme ve telaffuz çalışmaları müfredatın her seviyesinde yer alır.

Metinsel yeterlik

Bu yeterlik, öğrencilerin özellikle daha uzun söylem veya metin bölümlerinde hem yazılı hem de sözlü söylemi nasıl yönettiğini geliştirir; örneğin bağlaşıklık araçlarının kullanımı, tutarlılık, söylem belirleyicileri, konuşma kalıpları vb. Üst seviyelerde bu konuya giderek daha fazla ağırlık verilir.

Sosyokültürel yeterlik

Bu yeterlik, öğrencilerin dili belirli durumlarda nasıl kullandığını ve bu kullanımın sosyokültürel yönlerini ele alır. Nezaket kuralları; dil düzeyine, lehçeye veya dil çeşitliliğine duyarlılık; üslup uygunluğu normları; “doğallık” duyarlılığı; deyimler ve mecazlı dil bilgisi; kültür, gelenek ve kurumlar hakkında bilgi; kültürel göndermeler hakkında bilgi ve sosyal ilişkiler kurmak ve sürdürmek için etkileşim becerileri aracılığıyla dil kullanımı bu kapsamdadır. Bunlar, öğrencilerin tanışma ve selamlaşmanın uygun yollarını öğrendiği Smrt 110’un en başından, akademik ve resmi dil kullanımının uygunluğuna daha fazla ağırlık verilen Smrt 130’a kadar yer alır. Program boyunca bu hedefe canlandırma (rol yapma) durumları, video klipler, okuma ve yazma etkinlikleriyle ulaşılır.

İşlevsel yeterlik

İşlevsel kullanım, öğrencilerin elindeki dil kaynaklarını ve öğrencilerin rica etme, teklif etme, davet etme vb. gibi yaşamdaki belirli işlevleri yerine getirmek için dilin belirli yönlerini nasıl kullandığını ilgilendirir. Bu işlevler Smrt müfredatında aşamalı olarak tanıtılır ve öğrenciler tüm seviyeleri tamamladığında yeterliğe ulaşmayı hedefler. Kısacası Smrt müfredatı, tüm bu yeterlikleri stratejik yeterlik olarak adlandırılan yapıda bir araya getirir: öğretmen ve öğrenciler iletişim becerilerini değerlendirmeye ve öğrencilerin iletişimindeki gerçek güçlükleri ve/veya kopuklukları gidermeye birlikte çalışır; bu da dilin işlevsel kullanımında daha yüksek etkililik sağlar.

Kaynakça

Hall, J.K. (2012) Teaching and Researching Language and Culture, (2nd edition), Harlow, Pearson Longman

Hammond, J. and Gibbons, P. (2005) ‘Putting scaffolding to work: the contribution of scaffolding in articulating ESL education’, Prospect, vol. 20, no. 1, pp. 6–30.

Harmer, J. (2007) The Practice of English Language Teaching (4th edition), Harlow, Longman

Krashen, S. (1982). Principles and practices in second language acquisition. Oxford: Pergamon

Motteram, G. and Sharma, P. (2009) ‘Blending learning in a Web 2.0 world’, International Journal of Emerging Technologies & Society, vol.7, no .2, pp. 83–96

Pawlikowska - Smith, G. (2002) Canadian Language Benchmarks 2000: Theoretical Framework. Centre for Canadian Language Benchmarks

Savignon, S.J. (1991) ‘Communicative Language Teaching: State of the Art’ TESOL Quarterly, vol. 25, no. 2, pp. 261-277

Vygotsky, L.S. (1994) ‘Interaction between learning and development’ in Stierer, B. and Maybin, J., (eds) Language, Literacy and Learning in Educational Practice, Clevedon, Multilingual Matters Limited.

Wood, D., Bruner, J.S. and Ross, G. (1976) ‘The role of tutoring in problem solving’, Journal of Child Psychology, vol. 17, no. 2, pp. 89–100

Smrt müfredat kuramı belgesine ek

Smrt seviyelerinin Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) ile eşleştirilmesi. Bağlantı

İngilizce seviye karşılıkları tablosu